De indicatoren

Er zijn veel data beschikbaar over de jeugd in Nederland. Hieronder zie je de indicatoren die we in Staat van de jeugd laten zien.

Je leest per indicator een introductietekst. Als je de beschikbare data wilt zien, klik je op “lees meer”. De indicatoren zijn onderverdeeld in onderwerpen zoals recht op onderwijs en recht op gezinsleven. Deze onderwerpen zijn gebaseerd op de rechten van het kind. De indicatoren die er bij horen, kun je zien als je bovenin op “onderwerpen” klikt.

Ervaren gezondheid

Hoe jongeren hun eigen gezondheid ervaren, zegt veel over hoe het met hen gaat. Het is normaal dat jongeren zich soms tijdelijk kwetsbaarder voelen, maar als veel jongeren aangeven zich ongezond te voelen, is dat reden voor aandacht.

Op de kaart zie je het percentage jongeren van 13 tot en met 17 jaar dat aangeeft de gezondheid als (zeer) goed te ervaren, per gemeente. Hoe hoger het percentage jongeren dat zich gezond voelt, hoe donkerder de kleur op de kaart.

Lees meer

Welbevinden

Hoe gelukkig jongeren zich voelen, is onderdeel van hun gezondheid. Het is normaal dat jongeren zich soms minder goed voelen, maar als veel jongeren zich ongelukkig voelen, kan dat wijzen op onderliggende problemen.

Op de kaart zie je het percentage jongeren van 13 tot en met 17 jaar dat aangeeft zich (zeer) gelukkig te voelen, per gemeente. Hoe hoger het percentage, hoe donkerder de kleur van de kaart.

Lees meer

Beweging

Voldoende bewegen is belangrijk voor de gezondheid van jongeren. Volgens het Kenniscentrum Sport en Bewegen zouden jongeren dagelijks minimaal 1 uur per dag matig of zwaar intensieve inspanning moeten hebben.

Op de kaart zie je het percentage jongeren van 13 tot en met 17 jaar dat voldoet aan de beweegnorm, per gemeente. Hoe hoger het percentage, hoe donkerder de kleur op de kaart.

Lees meer

Alcoholgebruik

Het drinken van alcohol op jonge leeftijd brengt gezondheidsrisico’s met zich mee. En het vergroot de kans op overmatig alcoholgebruik op latere leeftijd. Daarom is het belangrijk om inzicht te hebben in het drinkgedrag van jongeren.

Op de kaart zie je het percentage minderjarigen van 13 tot en met 17 jaar dat in de afgelopen vier weken alcohol heeft gedronken, per gemeente. Hoe lager het percentage, hoe donkerder de kleur op de kaart.

Lees meer

Kleuteronderwijs

Een kleuter is een kind in de leeftijd van 4 tot 6 jaar.  Vanaf 4 jaar kunnen kinderen onderwijs volgen. Ze beginnen in groep 1 van het basisonderwijs. Kleuteronderwijs draait om spelenderwijs leren. Het accent ligt op ontdekken en plezier beleven aan leren. Stap voor stap maken kleuters de overgang naar meer gestructureerde leerprocessen.

Op de kaart zie je het aantal 4- en 5-jarigen in je gemeente dat op 1 oktober staat ingeschreven in het primair onderwijs, als percentage van het totaal aantal 4- en 5-jarigen in de gemeente op 1 oktober. Hoe hoger het percentage, hoe donkerder de kleur op de kaart.



Lees meer

Achterstandsleerlingen

Sommige kinderen beginnen hun schoolloopbaan met een achterstand, bijvoorbeeld door een ongunstige thuissituatie of beperkte taalvaardigheid van hun ouders. Deze achterstand kan invloed hebben op hun verdere ontwikkeling en kansen in het onderwijs. Het kan lastig zijn die achterstand in te lopen, waardoor ze er hun hele leven nadeel van ondervinden. Gemeenten organiseren voor- en vroegschoolse programma’s om onderwijsachterstanden te voorkomen of te verminderen.

Op de kaart zie je in het basisonderwijs in je gemeente. Deze score richt zich op kinderen van 2,5 tot 4 jaar die op 1 oktober staan ingeschreven in het basisonderwijs. De achterstandsscore is een schatting van de onderwijskansen van een kind, op basis van hun omgevingskenmerken en intelligentie. Hoe lager de gemiddelde achterstandsscore, hoe gunstiger de onderwijskansen, en hoe donkerder de kleur op de kaart.



Lees meer

Vaccinatiegraad

Binnen het Rijksvaccinatieprogramma krijgen kinderen vaccinaties aangeboden tegen onder andere difterie, kinkhoest, tetanus en polio (DKTP). Deelname is niet verplicht. Op de kaart zie je het aantal 10-jarigen in je gemeente dat de DKTP-vaccinatie heeft ontvangen. De cijfers hebben betrekking op de vaccinatiegraad in maart en worden weergegeven als percentage van alle kinderen die in het jaar daarvoor 10 jaar oud zijn geworden. Hoe hoger het percentage, hoe donkerder de kleur van de kaart.

Lees meer

Fijnstof

Fijnstof in de lucht kan schadelijk zijn voor de gezondheid, zeker bij kinderen en jongeren die nog in ontwikkeling zijn. Zij ademen relatief meer lucht per kilogram lichaamsgewicht dan volwassenen, waardoor zij een grotere blootstelling kunnen hebben aan fijnstof. Een schone leefomgeving is daarom belangrijk voor hun gezondheid, nu en later. Op de kaart zie je het jaargemiddelde van de fijnstofconcentratie in microgram per kubieke meter per gemeente. Een van de Europese eisen voor luchtkwaliteit is dat het jaargemiddelde fijnstof onder 40 microgram per kubieke meter blijft. Hoe lager de concentratie fijnstof, hoe donkerder de kleur op de kaart.

Lees meer

Stikstof

Stikstof zit altijd in de lucht, maar kan in hoge concentraties schadelijk zijn voor de gezondheid, vooral voor kinderen en jongeren met astma of een andere longaandoening. Op de kaart zie je het jaargemiddelde van de stikstofconcentratie in microgram per kubieke meter per gemeente, gewogen naar het aantal inwoners. Hoe lager de concentratie stikstof, hoe donkerder de kleur op de kaart.

Lees meer

Kinderen en jongeren die jeugdhulp krijgen

Jeugdhulp wordt vanuit de Jeugdwet ontvangen en betreft hulp en zorg aan kinderen, jongeren en ouders. Het gaat om ondersteuning bij psychische, psychosociale of gedragsproblemen, bij een verstandelijke beperking, of opvoedingsvragen.

Op de kaart zie je het aandeel kinderen en jongeren van 0 tot en met 23 jaar in je gemeente dat jeugdhulp ontvangt, als percentage van het totaal aantal kinderen en jongeren in die leeftijdsgroep op 1 januari van het betreffende jaar. De meeste jongeren ontvangen hulp tot hun 18e, maar soms loopt die hulp daarna door. Dit onderscheid maken we op deze kaart niet. Hoe lager het percentage, hoe donkerder de kleur op de kaart.

Lees meer

Kinderen met een jeugdbeschermingsmaatregel

Een jeugdbeschermingsmaatregel is een maatregel die de rechter dwingend oplegt om de veiligheid van een kind of jongere te waarborgen. Het doel is wegnemen van een bedreiging van de ontwikkeling of in de thuissituatie. Een kind of jongere kan dan onder toezicht worden gesteld of onder voogdij worden geplaatst.

Op de kaart zie je het aantal kinderen en jongeren van 0 tot en met 18 jaar in je gemeente met jeugdbescherming. Hoe lager het percentage, hoe donkerder de kleur op de kaart.  

Lees meer

Jongeren met jeugdreclassering

Jeugdreclassering is een combinatie van begeleiding en controle voor jongeren vanaf 12 jaar, die voor hun 18e verjaardag met politie of leerplichtambtenaar in aanraking zijn geweest en een proces-verbaal hebben gekregen.

Op de kaart zie je het aantal jongeren van 12 tot 23 jaar in je gemeente met jeugdreclassering, als percentage van het totaal aantal jongeren in die leeftijdsgroep in de gemeente op 1 januari van het betreffende jaar. Hoe lager het percentage, hoe donkerder de kleur op de kaart.

Lees meer

NEET

Een deel van de jongeren volgt geen onderwijs en heeft ook geen betaald werk. Deze groep jongeren wordt internationaal aangeduid als NEET (Neither in Employment, Education or Training). Het aandeel NEET-jongeren wordt gebruikt als kwaliteitsindicator voor de overgang tussen onderwijs en arbeidsmarkt.

Op de kaart zie je het aantal NEET-jongeren van 16 tot en met  23 jaar in je gemeente op 31 december van het voorgaande jaar, als percentage van het totaal aantal jongeren in die leeftijdsgroep. Hoe lager het percentage, hoe donkerder de kleur op de kaart.

Lees meer

Onderwijsdeelname 16 t/m 18-jarigen

Vanaf 16 jaar zijn jongeren niet meer leerplichtig. Jongeren tussen de 16 en 18 jaar die nog geen startkwalificatie hebben behaald zijn dan kwalificatieplichtig. Dit betekent dat zij (minimaal) een diploma hebben van de havo, het vwo of het mbo (niveau 2 of hoger). Het is belangrijk dat jongeren naar school gaan en een startkwalificatie halen, ook als ze vanaf hun 18e niet meer leer- of kwalificatieplichtig zijn. Een startkwalificatie vergroot namelijk hun kansen op de arbeidsmarkt. Op de kaart zie je het aantal jongeren van 16 tot en met 18 jaar in je gemeente dat op 1 oktober niet meer (volledig) leerplichtig is, maar wel staat ingeschreven in het onderwijs, als percentage van het totaal aantal jongeren in die leeftijdsgroep. Hoe hoger het percentage, hoe donkerder de kleur op de kaart.

Lees meer

Speciaal onderwijs

Scholen voor speciaal onderwijs bieden onderwijs voor leerlingen met een lichamelijke, zintuiglijke of verstandelijke beperking en voor leerlingen die psychische problemen of gedragsproblemen hebben. Zij hebben door de ernst of aard van hun beperking extra zorg op school nodig, die in het regulier onderwijs niet wordt geboden.

Op de kaart zie je het aantal kinderen dat op 1 oktober is ingeschreven in het speciaal onderwijs, voortgezet speciaal onderwijs of speciaal basisonderwijs, als percentage van het totaal aantal kinderen in de gemeente. Hoe lager het percentage, hoe donkerder de kleur op de kaart.

Lees meer

Inkomensongelijkheid

In gemeenten met veel inkomensongelijkheid groeien kinderen op in een omgeving waar de financiële verschillen tussen gezinnen groot zijn. Dit kan hun recht op een toereikende levensstandaard onder druk zetten. Kinderen van ouders met een laag inkomen hebben vaak minder financiële ruimte dan hun klasgenoten. Daardoor hebben zij meer moeite om volwaardig mee te doen in de samenleving, waardoor ze minder makkelijk mee kunnen doen aan sociale of educatieve activiteiten.

Op de kaart zie je de inkomensongelijkheid in je gemeente, uitgedrukt in de zogenoemde Gini-coëfficiënt. Deze loopt van 0 (alle inkomens zijn gelijk verdeeld), tot 1 (alle inkomens zijn ongelijk verdeeld). Hoe lager de waarde, hoe donkerder de kleur op de kaart.

Lees meer

Recreatief bodemgebruik

Recreatief bodemgebruik geeft weer welk percentage van de grond in een gemeente of regio geschikt is als speelruimte. Het gaat om parken, sportterreinen, volkstuinen en terreinen voor dag- en verblijfsrecreatie. Braakliggend terrein, dat soms ook ruimte biedt voor creatief spel, is hierin niet meegenomen. De aanwezigheid van voldoende recreatiegrond vergroot de mogelijkheid voor kinderen om veilig en gezond te spelen en activiteiten te ondernemen. Daarmee draagt recreatiegrond bij aan het creëren van een sterke basis voor de ontwikkeling van kinderen. Op de kaart zie je het percentage grond in je gemeente dat geschikt is voor recreatief gebruik. Hoe hoger het percentage, hoe donkerder de kleur op de kaart.

Lees meer

Kinderen betrokken bij een echtscheiding

Uit verschillende onderzoeken blijkt dat een scheiding grote gevolgen kan hebben voor kinderen. Soms is een scheiding positief, als langdurige conflicten tussen ouders daardoor stoppen. In andere gevallen blijven de spanningen juist bestaan, bijvoorbeeld over de gezamenlijke opvoeding. Langdurige conflicten na een scheiding kunnen negatieve gevolgen hebben voor het welzijn van kinderen.

Op de kaart zie je het aantal kinderen en jongeren van 0 tot en met 18 jaar in je gemeente dat het desbetreffende jaar betrokken was bij een echtscheiding, als percentage van het totaal aantal kinderen en jongeren in die leeftijdsgroep op 1 januari van dat jaar. Het gaat om scheidingen die via een rechterlijke beschikking zijn uitgesproken. Partnerschapsregistraties zijn daar niet in meegenomen. Hoe lager het percentage, hoe donkerder de kleur op de kaart.

Lees meer

Jongeren met een bijbaan

Een bijbaan geeft jongeren de mogelijkheid om deel te nemen aan het maatschappelijke leven. Ze leren bijvoorbeeld omgaan met geld en hoe je omgaat met collega’s en klanten. Het kost ook tijd naast een opleiding, sport, hobby's en contact met vrienden.

Op de kaart zie je het aandeel jongeren met een bijbaan in je gemeente. Het gaat om jongeren van 15 tot 27 jaar die naast hun schoolwerk in hun vrije tijd een baan(tje) hebben. De cijfers worden weergegeven ten opzichte van het totaal aantal jongeren van 15 tot 27 jaar in je gemeente dat op 1 oktober staat ingeschreven in het formeel onderwijs. Hoe hoger het aandeel jongeren met een bijbaan, hoe donkerder het kaartje.

Lees meer

Armoede

Armoede kan het recht van kinderen op een toereikende levensstandaard onder druk zetten. Er is sprake van armoede wanneer een huishouden na het betalen van vaste lasten te weinig geld overhoudt voor noodzakelijke uitgaven zoals eten, kleding en internet. Kinderen merken dat hun gezin het moeilijk heeft, ze gaan bijvoorbeeld minder vaak naar de tandarts, hebben te kleine of versleten kleding of ervaren stress waardoor ze minder goed kunnen opletten in de klas of hun huiswerk kunnen maken. Dat kan hun gezondheid en ontwikkeling beïnvloeden.

Op de kaart zie je het percentage kinderen in je gemeente dat in armoede opgroeit. Hoe lager het percentage, hoe donkerder de kleur op de kaart.    

Lees meer

Pesten op school en online

Pesten is een vorm van agressie, waarbij geprobeerd wordt om iemand steeds pijn te doen. Dat kan zowel offline als online. Pesten veroorzaakt stress, angst, eenzaamheid en gebrek aan zelfvertrouwen.

Op de kaart zie je het percentage jongeren uit het tweede en vierde leerjaar van het voortgezet onderwijs in je gemeente dat in de afgelopen drie maanden op school of online is gepest. Hoe lager het percentage, hoe donkerder de kleur op de kaart.

Lees meer

Prestatiedruk



Prestatiedruk is de druk die jongeren kunnen voelen om goed te presteren en te voldoen aan verwachtingen van henzelf, van anderen of van de maatschappij. Een beetje druk is niet erg en kan helpen om doelen te bereiken. Het is anders als de druk te hoog wordt en dit klachten geeft. Rust en ontspanning en af en toe niets doen draagt bij aan het verminderen van prestatiedruk.

Op de kaart zie je het percentage jongeren uit het tweede en vierde leerjaar van het voortgezet onderwijs dat regelmatig of vaak prestatiedruk ervaart vanuit zichzelf of vanuit anderen.

Lees meer

Meldingen bij Veilig Thuis

Veilig Thuis is het advies- en meldpunt voor iedereen die vermoedens heeft van kindermishandeling of huiselijk geweld. Iedereen kan advies vragen of een melding doen als er zorgen zijn over iemands veiligheid. Veilig Thuis geeft advies en ondersteuning of onderneemt actie wanneer een situatie te complex of ernstig is.

Op de kaart zie je het percentage meldingen van kindermishandeling dat is gedaan bij Veilig Thuis in je gemeente, weergegeven ten opzichte van het aantal kinderen in de gemeente. Hoe lager het percentage meldingen, hoe donkerder de kleur op de kaart.

Lees meer

Gezinnen met problematische schulden

Gezinnen met schulden kunnen veel stress ervaren, wat invloed heeft op het lichamelijke en mentale welzijn van kinderen. Ook kan het een belemmering zijn voor hun schoolprestaties en ontwikkeling. Er is sprake van een problematische schuld wanneer betalingsachterstanden te hoog oplopen of te lang aanhouden.

Op de kaart zie je het aantal huishoudens met kinderen in je gemeente dat geregistreerde problematische schulden heeft, als percentage van het totaal aantal huishoudens met kinderen. Hoe lager het percentage, hoe donkerder de kleur op de kaart.

Lees meer

Voogdijmaatregel

Bij een voogdijmaatregel krijgt een gecertificeerde instelling voor jeugdbescherming het gezag over een minderjarige toegewezen door de rechter. Dit gebeurt bijvoorbeeld na een gezagsbeëindigende maatregel of wanneer beide ouders zijn overleden en geen voogd is vastgelegd. De maatregel is ingrijpend en geldt in principe tot het kind 18 jaar wordt.

Op de kaart zie je het percentage kinderen met een voogdijmaatregel. Hoe lager het percentage, hoe donkerder de kleur op de kaart.

Lees meer

Kinderen en jongeren die jeugdhulp met verblijf ontvangen

Bij jeugdhulp met verblijf woont het kind of de jongere tijdelijk niet thuis. Dit kan in een pleeggezin, gezinshuis, leef- of behandelgroep, gesloten afdeling of GGZ-instelling zijn. Ook verblijven in logeerhuizen, alleen tijdens weekenden of juist door de week, vallen onder jeugdhulp met verblijf.

Op de kaart zie je het percentage kinderen in je gemeente dat een vorm van jeugdhulp met verblijf ontvangt. Hoe lager het percentage, hoe donkerder de kleur op de kaart.

Lees meer