De onderwerpen

Bij elk onderwerp lees je een korte toelichting. Wil je de cijfers bekijken?
Klik dan op “lees meer” voor de beschikbare data.

De onderwerpen zijn gebaseerd op de rechten van het kind.

Recht op bescherming en veiligheid

Het is belangrijk dat kinderen veilig kunnen opgroeien, nu en in de toekomst. In een veilige omgeving kunnen zij met vertrouwen de wereld verkennen en zich goed ontwikkelen.

Gemeenten spelen een belangrijke rol in het bieden van die veiligheid. Zij dragen eraan bij dat kinderen thuis, op school, online en op straat veilig zijn. Dat betekent onder meer helpen voorkomen dat ze te maken krijgen met kindermishandeling of huiselijk geweld en bijdragen aan een veilig klimaat.

Een liefdevolle en stabiele omgeving, zonder geweld, is belangrijk voor een kind om zich te ontwikkelen. In verschillende artikelen van het Internationaal Verdrag inzake de Rechten van het Kind (IVRK) is het recht op bescherming en veiligheid vastgelegd. Zo hebben kinderen recht op bescherming tegen alle vormen van geweld, mishandeling en verwaarlozing (artikel 19) en op goede hulp om lichamelijk en geestelijk van geweld te herstellen (artikel 39).

   

Lees meer

Recht op een toereikende levenstandaard

Gezinnen die te weinig geld hebben voor basisbehoeften zoals schoolboeken, zorg en gezond eten, kunnen daardoor stress ervaren. Kinderen zijn zich extra bewust van armoede in het gezin als zij zien dat leeftijdsgenootjes het beter hebben. Ze kunnen niet meedoen aan dezelfde (sport)clubs, niet mee op kamp en hebben bijvoorbeeld als enige in de klas geen computer thuis.

Ouders en verzorgers zijn primair verantwoordelijkheid voor de levensomstandigheden die nodig zijn voor de ontwikkeling van het kind, zolang dat binnen hun financiële mogelijkheden past. De gemeente heeft de taak om gezinnen hierbij te ondersteunen, bijvoorbeeld via programma’s met materiële steun, zoals hulp bij voeding, kleding of huisvesting.

Volgens het International Verdrag inzake de Rechten van het Kind (IVRK) heeft ieder kind recht op een levensstandaard die toereikend is (artikel 27). Dit betekent dat kinderen voldoende middelen moeten hebben, zoals eten, kleding en onderdak, om gezond te kunnen opgroeien, goed te kunnen leren, zich prettig te voelen en volwaardig mee te doen in de samenleving.



Lees meer

Recht op gezinsleven

Ouders zijn verantwoordelijk voor de opvoeding en verzorging van hun kinderen. Kinderen moeten bij hun eigen ouders kunnen wonen en contact kunnen hebben met broers, zussen en familie. Soms is dit lastig. Problemen thuis die voor veel stress zorgen, kunnen de opvoeding zwaar maken.  Het is dan belangrijk dat kinderen en gezinnen tijdig passende steun en hulp krijgen.

Gemeenten spelen hierbij een belangrijke rol. Zij hebben een taak bij het bieden van ondersteuning die aansluit bij wat gezinnen nodig hebben, zoals opvoedondersteuning, kinderopvang, jeugdhulp, zorg voor ouders zelf of financiële hulp. In het Internationaal Verdrag inzake de Rechten van het Kind (IVRK) staat dat kinderen het recht hebben om bij hun ouders op te groeien (artikel 09). De overheid heeft de plicht om ouders hierbij te ondersteunen als zij dat nodig hebben. Soms is een (tijdelijke) uithuisplaatsing onvermijdelijk. Dan is het belangrijk dat kinderen op de nieuwe plek zo thuis mogelijk kunnen opgroeien.

Lees meer

Recht op vrije tijd, spel en recreatie

Spel en recreatie zijn belangrijk voor de ontwikkeling van kinderen, op zowel cognitief, fysiek als sociaal vlak. Een kind leert en ontwikkelt zich door te experimenteren, te spelen en samen plezier te maken. Ook voor jongeren is zinvolle vrijetijdsbesteding belangrijk: het verkleint de kans op mentale problemen of middelengebruik.

Gemeenten hebben de taak om te zorgen voor voldoende mogelijkheden voor spel en recreatie, zowel in de fysieke als de sociale omgeving. Dat betekent dat er voldoende plekken moeten zijn waar kinderen veilig kunnen spelen, maar ook dat er voldoende aanbod is aan vrijetijdsactiviteiten waar kinderen en jongeren aan kunnen deelnemen.

Het Internationaal Verdrag inzake de Rechten van het Kind (IVRK) bepaalt dat ieder kind recht heeft op rust, vrije tijd, spel en deelname aan culturele en artistieke activiteiten (artikel 31). Dit recht draagt bij aan een gezonde, evenwichtige ontwikkeling en aan het ontdekken en ontwikkelen van talenten.



Lees meer

Recht op gezond leven

Gemeenten zijn verantwoordelijk voor een gezonde leefomgeving voor kinderen en jongeren. Ze zorgen bijvoorbeeld voor voldoende groen, dat de luchtkwaliteit goed is en dat er ruimte is om te sporten en te bewegen. Ook zorgen gemeenten voor sterke preventieve programma’s die voorkomen dat er gezondheidsproblemen ontstaan. Ten slotte zijn ze verantwoordelijk voor de ondersteuning van gezinnen via de jeugdgezondheidszorg.

Kinderen en jongeren die mentaal en fysiek goed meekomen, hebben daar op meerdere leefgebieden baat bij. En wie gezondheidsproblemen heeft, ervaart vaak veel extra uitdagingen. Daardoor kan ongelijkheid ontstaan. Gezondheid en kansen hangen nauw met elkaar samen: een slechte gezondheid verkleint de kansen van kinderen en jongeren, en andersom hebben beperkte kansen invloed op hun gezondheid. Zo hebben kinderen in armoede bijvoorbeeld vaker gezondheidsproblemen.

Het is niet vanzelfsprekend dat een kind in gezondheid opgroeit, maar kinderen en jongeren hebben wél het recht op een omgeving die een gezond leven bevordert. In het Internationaal Verdrag inzake de Rechten van het Kind (IVRK) staan meerdere artikelen die hierop ingaan, zoals het recht op goede gezondheidszorg (artikel 24) en recht op bescherming tegen drugsmisbruik, waaronder sigaretten en alcohol (artikel 33).



Lees meer

Recht op onderwijs

Onderwijs speelt een grote rol in de ontwikkeling van kinderen en jongeren. Niet alleen door de lessen die ze krijgen, maar ook door de mensen die zij ontmoeten en de ervaringen die zij opdoen. Wanneer zij zich niet goed kunnen ontwikkelen in het onderwijs, kunnen kinderen en jongeren op verschillende leefgebieden problemen ervaren.

Onderwijs beïnvloedt de kansen van kinderen en jongeren, en andersom beïnvloeden de kansen hun mogelijkheden in het onderwijs. Zo hebben kinderen die in armoede opgroeien vaak minder mogelijkheden in het onderwijs dan kinderen die niet in armoede opgroeien.

Gemeenten werken samen met het onderwijs om kinderen en jongeren een stimulerende leeromgeving te bieden. Dat kan bijvoorbeeld via programma’s die gericht zijn op het versterken van de pedagogische basis of preventie.

Het Internationaal Verdrag inzake de Rechten van het Kind (IVRK) onderstreept dat ieder kind toegang dient te hebben tot voorzieningen die helpen om te leren en te ontwikkelen (artikel 28) en die helpen bij de ontwikkeling van talenten (artikel 29). Dit betekent dat onderwijs kinderen en jongeren een stimulerende omgeving biedt waarin zij sociaal en cognitief kunnen ontwikkelen.

 

Lees meer