De indicatoren

Er zijn veel data beschikbaar over de jeugd in Nederland. Hieronder zie je de indicatoren die we in Staat van de jeugd laten zien.

Je leest per indicator een introductietekst. Als je de beschikbare data wilt zien, klik je op “lees meer”. De indicatoren zijn onderverdeeld in onderwerpen zoals onderwijs en gezondheid. Deze onderwerpen, en de indicatoren die er bij horen, kun je zien als je bovenin op “onderwerpen” klikt.

Kleuteronderwijs

Een kleuter is een kind in de leeftijd van 4 tot 6 jaar.  Vanaf 4 jaar kunnen kinderen onderwijs volgen. Ze beginnen in groep 1 van het basisonderwijs. Kleuteronderwijs draait om spelenderwijs leren. Het accent ligt op ontdekken en plezier beleven aan leren. Stap voor stap maken kleuters de overgang naar meer gestructureerde leerprocessen. Op de kaart zie je het aantal 4- en 5-jarigen in je gemeente dat op 1 oktober staat ingeschreven in het primair onderwijs, als percentage van het totaal aantal 4- en 5-jarigen in de gemeente op 1 oktober. Hoe hoger het percentage, hoe donkerder de kleur op de kaart.

Lees meer

Achterstandsleerlingen

Sommige kinderen beginnen hun schoolloopbaan met een achterstand, bijvoorbeeld door een ongunstige thuissituatie of beperkte taalvaardigheid van hun ouders. Deze achterstand kan invloed hebben op hun verdere ontwikkeling en kansen in het onderwijs. Het kan lastig zijn die achterstand in te lopen, waardoor ze er hun hele leven nadeel van ondervinden. Gemeenten organiseren voor- en vroegschoolse programma’s om onderwijsachterstanden te voorkomen of te verminderen. Op de kaart zie je in het basisonderwijs in je gemeente. Deze score richt zich op kinderen van 2,5 tot 4 jaar die op 1 oktober staan ingeschreven in het basisonderwijs. De achterstandsscore is een schatting van de onderwijskansen van een kind, op basis van hun omgevingskenmerken en intelligentie. Hoe lager de gemiddelde achterstandsscore, hoe gunstiger de onderwijskansen, en hoe donkerder de kleur op de kaart.

Lees meer

Kinderen in een eenoudergezinnen

Deze indicator geeft het aandeel kinderen in je gemeente weer dat in een eenoudergezin woont. Een eenoudergezin is een gezin waarbij minimaal één minderjarig kind bij een ouder woont. Het gaat om het aantal kinderen tot 18 jaar in een eenoudergezin ten opzichte van het totaal aantal kinderen tot 18 jaar op 31 december van het voorgaande jaar. Hoe meer kinderen er in een gezin met twee ouders wonen, hoe donkerder de kleur van het kaartje. Pleegkinderen worden in cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) niet meegerekend, maar adoptie- en stiefkinderen wel.

Lees meer

Kinderen in armoede

Deze indicator geeft aan hoe hoog het percentage kinderen in armoede is in je gemeente. Armoede is gedefinieerd als een huishoudinkomen dat lager ligt dan 120% van het beleidsmatig minimum. Kinderen die in armoede leven, krijgen vaker jeugdhulp. In regio’s waar relatief meer kinderen in armoede leven, is het extra belangrijk om (gratis) basisvoorzieningen aan te bieden. De cijfers geven het aantal kinderen tot 18 jaar dat in armoede leeft ten opzichte van het totaal aantal kinderen tot 18 jaar in je gemeente op 31 december van het voorgaande jaar. Hoe lager het aandeel kinderen in armoede, hoe donkerder de kleur van het kaartje.

Lees meer

NEET

Een deel van de jongeren volgt geen onderwijs en heeft ook geen betaald werk. Deze groep jongeren wordt internationaal aangeduid als NEET (Neither in Employment, Education or Training). Het aandeel NEET-jongeren wordt gebruikt als kwaliteitsindicator voor de overgang tussen onderwijs en arbeidsmarkt. Op de kaart zie je het aantal NEET-jongeren van 16 tot en met  23 jaar in je gemeente op 31 december van het voorgaande jaar, als percentage van het totaal aantal jongeren in die leeftijdsgroep. Hoe lager het percentage, hoe donkerder de kleur op de kaart.

Lees meer

Werkzoekende jongeren (jeugdwerkloosheid)

Deze indicator geeft het aandeel werkzoekende jongeren weer in je gemeente. Het gaat om het aantal jongeren van 16 tot 23 jaar dat op 31 december van het betreffende jaar staat ingeschreven bij het UWV. De cijfers worden weergegeven ten opzichte van het totaal aantal jongeren van 16 tot 23 jaar in je gemeente. Hoe lager het aandeel werkzoekende jongeren, hoe donkerder het kaartje.

Lees meer

Voortijdig schoolverlaters

Deze indicator geeft het aandeel voortijdig schoolverlaters weer in je gemeente. Het gaat om jongeren van 12 tot 23 jaar die zonder startkwalificatie (minimaal vwo, havo of mbo-2 diploma) het onderwijs verlaten. De cijfers worden weergegeven ten opzichte van het totaal aantal jongeren van 12 tot 23 jaar dat op 1 oktober staat ingeschreven in het onderwijs. Hoe lager het aandeel voortijdig schoolverlaters, hoe donkerder het kaartje.

Lees meer

Kinderen en jongeren die jeugdhulp krijgen

Jeugdhulp wordt vanuit de Jeugdwet ontvangen en betreft hulp en zorg aan kinderen, jongeren en ouders. Het gaat om ondersteuning bij psychische, psychosociale of gedragsproblemen, bij een verstandelijke beperking, of opvoedingsvragen. Op de kaart zie je het aandeel kinderen en jongeren van 0 tot en met 23 jaar in je gemeente dat jeugdhulp ontvangt, als percentage van het totaal aantal kinderen en jongeren in die leeftijdsgroep op 1 januari van het betreffende jaar. De meeste jongeren ontvangen hulp tot hun 18e, maar soms loopt die hulp daarna door. Dit onderscheid maken we op deze kaart niet. Hoe lager het percentage, hoe donkerder de kleur op de kaart.

Lees meer

Kinderen met een jeugdbeschermingsmaatregel

Een jeugdbeschermingsmaatregel is een maatregel die de rechter dwingend oplegt om de veiligheid van een kind of jongere te waarborgen. Het doel is wegnemen van een bedreiging van de ontwikkeling of in de thuissituatie. Een kind of jongere kan dan onder toezicht worden gesteld of onder voogdij worden geplaatst. Op de kaart zie je het aantal kinderen en jongeren van 0 tot en met 18 jaar in je gemeente met jeugdbescherming. Hoe lager het percentage, hoe donkerder de kleur op de kaart.  

Lees meer

Jongeren met jeugdreclassering

Jeugdreclassering is een combinatie van begeleiding en controle voor jongeren vanaf 12 jaar, die voor hun 18e verjaardag met politie of leerplichtambtenaar in aanraking zijn geweest en een proces-verbaal hebben gekregen. Op de kaart zie je het aantal jongeren van 12 tot 23 jaar in je gemeente met jeugdreclassering, als percentage van het totaal aantal jongeren in die leeftijdsgroep in de gemeente op 1 januari van het betreffende jaar. Hoe lager het percentage, hoe donkerder de kleur op de kaart.

Lees meer

Leerlingen in het speciaal onderwijs

Scholen voor speciaal onderwijs bieden onderwijs voor leerlingen met een lichamelijke, zintuiglijke of verstandelijke beperking en voor leerlingen die psychische problemen of gedragsproblemen hebben. Zij hebben door de ernst of aard van hun beperking extra zorg op school nodig, die in het regulier onderwijs niet wordt geboden. Op de kaart zie je het aantal kinderen dat op 1 oktober is ingeschreven in het speciaal onderwijs, voortgezet speciaal onderwijs of speciaal basisonderwijs, als percentage van het totaal aantal kinderen in de gemeente. Hoe lager het percentage, hoe donkerder de kleur op de kaart.

Lees meer

Vermogensongelijkheid

Deze indicator geeft de vermogensongelijkheid in je gemeente weer. Voor ouders met een groot vermogen is het makkelijker schoolgeld te betalen, bij te dragen aan een studie en te helpen bij het financieren van een (eerste) huis. Als kinderen opgroeien op een plek waar veel vermogensongelijkheid is, kunnen sommigen zich achtergesteld voelen.

De vermogensongelijkheid wordt volgens de Gini-coëfficiënt uitgedrukt in een waarde tussen 0, dat staat voor volledig gelijk verdeeld vermogen (alle huishoudens hebben evenveel), en 1, dat staat voor volledig ongelijk verdeeld vermogen (één huishouden heeft alles). Hoe lager de Gini-coëfficiënt voor vermogensongelijkheid, hoe donkerder de kleur van het kaartje.

Lees meer

Inkomensongelijkheid

In gemeenten met veel inkomensongelijkheid groeien kinderen op in een omgeving waar de financiële verschillen tussen gezinnen groot zijn. Dit kan hun recht op een toereikende levensstandaard onder druk zetten. Kinderen van ouders met een laag inkomen hebben vaak minder financiële ruimte dan hun klasgenoten. Daardoor hebben zij meer moeite om volwaardig mee te doen in de samenleving, waardoor ze minder makkelijk mee kunnen doen aan sociale of educatieve activiteiten. Op de kaart zie je de inkomensongelijkheid in je gemeente, uitgedrukt in de zogenoemde Gini-coëfficiënt. Deze loopt van 0 (alle inkomens zijn gelijk verdeeld), tot 1 (alle inkomens zijn ongelijk verdeeld). Hoe lager de waarde, hoe donkerder de kleur op de kaart.

Lees meer

Onderwijsdeelname 16-19-jarigen

Vanaf 16 jaar zijn jongeren niet meer leerplichtig. Jongeren tussen de 16 en 18 jaar die nog geen startkwalificatie hebben behaald zijn dan kwalificatieplichtig. Dit betekent dat zij (minimaal) een diploma hebben van de havo, het vwo of het mbo (niveau 2 of hoger). Het is belangrijk dat jongeren naar school gaan en een startkwalificatie halen, ook als ze vanaf hun 18e niet meer leer- of kwalificatieplichtig zijn. Een startkwalificatie vergroot namelijk hun kansen op de arbeidsmarkt. Op de kaart zie je het aantal jongeren van 16 tot en met 18 jaar in je gemeente dat op 1 oktober niet meer (volledig) leerplichtig is, maar wel staat ingeschreven in het onderwijs, als percentage van het totaal aantal jongeren in die leeftijdsgroep. Hoe hoger het percentage, hoe donkerder de kleur op de kaart.

Lees meer

Recreatief bodemgebruik

Recreatief bodemgebruik geeft weer welk percentage van de grond in een gemeente of regio geschikt is als speelruimte. Het gaat om parken, sportterreinen, volkstuinen en terreinen voor dag- en verblijfsrecreatie. Braakliggend terrein, dat soms ook ruimte biedt voor creatief spel, is hierin niet meegenomen. De aanwezigheid van voldoende recreatiegrond vergroot de mogelijkheid voor kinderen om veilig en gezond te spelen en activiteiten te ondernemen. Daarmee draagt recreatiegrond bij aan het creëren van een sterke basis voor de ontwikkeling van kinderen. Op de kaart zie je het percentage grond in je gemeente dat geschikt is voor recreatief gebruik. Hoe hoger het percentage, hoe donkerder de kleur op de kaart.

Lees meer

Verdachten

Deze indicator geeft het aandeel jongeren in je gemeente weer dat verdacht wordt van een misdrijf. Het gaat om jongeren van 12 tot 25 jaar die staan geregistreerd als verdachte van geweldsmisdrijven, vermogensmisdrijven, vernieling of misdrijven tegen de openbare orde. De cijfers worden weergegeven ten opzichte van het totaal aantal jongeren van 12 tot 25 jaar in je gemeente op 1 januari van het betreffende jaar. Hoe lager het aandeel jongeren dat wordt verdacht van een misdrijf, hoe donkerder de kleur van het kaartje.

Lees meer

Fijnstof

Fijnstof in de lucht kan schadelijk zijn voor de gezondheid, zeker bij kinderen en jongeren die nog in ontwikkeling zijn. Zij ademen relatief meer lucht per kilogram lichaamsgewicht dan volwassenen, waardoor zij een grotere blootstelling kunnen hebben aan fijnstof. Een schone leefomgeving is daarom belangrijk voor hun gezondheid, nu en later. Op de kaart zie je het jaargemiddelde van de fijnstofconcentratie in microgram per kubieke meter per gemeente. Een van de Europese eisen voor luchtkwaliteit is dat het jaargemiddelde fijnstof onder 40 microgram per kubieke meter blijft. Hoe lager de concentratie fijnstof, hoe donkerder de kleur op de kaart.

Lees meer

Stikstof

Stikstof zit altijd in de lucht, maar kan in hoge concentraties schadelijk zijn voor de gezondheid, vooral voor kinderen en jongeren met astma of een andere longaandoening. Op de kaart zie je het jaargemiddelde van de stikstofconcentratie in microgram per kubieke meter per gemeente, gewogen naar het aantal inwoners. Hoe lager de concentratie stikstof, hoe donkerder de kleur op de kaart.

Lees meer

Jongeren met een bijbaan

Een bijbaan geeft jongeren de mogelijkheid om deel te nemen aan het maatschappelijke leven. Ze leren bijvoorbeeld omgaan met geld en hoe je omgaat met collega’s en klanten. Het kost ook tijd naast een opleiding, sport, hobby's en contact met vrienden. Op de kaart zie je het aandeel jongeren met een bijbaan in je gemeente. Het gaat om jongeren van 15 tot 27 jaar die naast hun schoolwerk in hun vrije tijd een baan(tje) hebben. De cijfers worden weergegeven ten opzichte van het totaal aantal jongeren van 15 tot 27 jaar in je gemeente dat op 1 oktober staat ingeschreven in het formeel onderwijs. Hoe hoger het aandeel jongeren met een bijbaan, hoe donkerder het kaartje.

Lees meer

Vaccinatiegraad D(K)TP

Binnen het Rijksvaccinatieprogramma krijgen kinderen vaccinaties aangeboden tegen onder andere difterie, kinkhoest, tetanus en polio (DKTP). Deelname is niet verplicht. Op de kaart zie je het aantal 10-jarigen in je gemeente dat de DKTP-vaccinatie heeft ontvangen. De cijfers hebben betrekking op de vaccinatiegraad in maart en worden weergegeven als percentage van alle kinderen die in het jaar daarvoor 10 jaar oud zijn geworden. Hoe hoger het percentage, hoe donkerder de kleur van de kaart.

Lees meer

Kinderen betrokken bij een echtscheiding

Uit verschillende onderzoeken blijkt dat een scheiding grote gevolgen kan hebben voor kinderen. Soms is een scheiding positief, als langdurige conflicten tussen ouders daardoor stoppen. In andere gevallen blijven de spanningen juist bestaan, bijvoorbeeld over de gezamenlijke opvoeding. Langdurige conflicten na een scheiding kunnen negatieve gevolgen hebben voor het welzijn van kinderen. Op de kaart zie je het aantal kinderen en jongeren van 0 tot en met 18 jaar in je gemeente dat het desbetreffende jaar betrokken was bij een echtscheiding, als percentage van het totaal aantal kinderen en jongeren in die leeftijdsgroep op 1 januari van dat jaar. Het gaat om scheidingen die via een rechterlijke beschikking zijn uitgesproken. Partnerschapsregistraties zijn daar niet in meegenomen. Hoe lager het percentage, hoe donkerder de kleur op de kaart.

Lees meer